ARNHEM - De uitbreiding van twee varkenshouderijen in de Achterhoek kunnen vooralsnog niet doorgaan. Dat oordeelt de rechtbank. Volgens de rechtbank moeten beide gemeenten nieuwe besluiten nemen met inachtneming van de rechtbankuitspraak.


De colleges van burgemeester en wethouders van Berkelland en Oost-Gelre verleenden in december 2024 omgevingsvergunningen voor het uitbreiden van twee varkenshouderijen. Milieuorganisaties en omwonenden stelden tegen deze besluiten beroep in bij de rechtbank.


Wat is vergund?

De omgevingsvergunningen zijn verleend om na de sloop van oude stallen nieuwe stallen te bouwen. De nieuwe stallen beschikken over mestschuiven en luchtwassers die zorgen voor minder ammoniakuitstoot. Deze ammoniakuitstoot wordt gemeten met sensoren. Dit wordt ook wel doelsturing genoemd. Doelsturing is één van de maatregelen waar de regering op inzet om doelen op het gebied van stikstof, klimaat en waterkwaliteit gaan behalen.

Omwonenden en enkele milieuorganisaties stelden beroep in bij de rechtbank. Omdat de zaken inhoudelijk erg op elkaar lijken zijn deze beroepen behandeld op dezelfde zitting en wordt tegelijk uitspraak gedaan.


Doelsturing

De rechtbank oordeelt dat de vergunningen voor wat betreft de doelsturing deugen. De meetsensoren zijn geschikt om de ammoniakuitstoot te meten en met de voorschriften is geborgd dat de meetsensoren goed blijven functioneren. Op één punt dienen de vergunningen nog wel te worden aangepast. Uit onderzoek blijkt dat de meetsensor na verloop van tijd slechter kan functioneren. Daarom dient in de voorschriften te zijn geborgd dat de meetsensor niet na drie jaar, maar na één jaar wordt vervangen.

Stikstof

De verleende vergunningen staan ook toe dat stikstof wordt uitgestoten. Deze hoeveelheid stikstof is lager dan in de oude situatie. Dit wordt intern salderen genoemd. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 18 december 2024 haar rechtspraak over intern salderen gewijzigd. De motivering in de omgevingsvergunningen was nog gebaseerd op de oude rechtspraak. De beroepen zijn daarom op dit punt wel gegrond.

Het vervolg

Tijdens de procedure is een nieuwe motivering aangeleverd. Deze motivering is volgens de rechtbank nog onvoldoende. Daarom moeten nieuwe besluiten worden genomen met inachtneming van de uitspraken. Daarin moet worden gemotiveerd dat de vergunde stikstofuitstoot niet nodig is voor herstel van Natura 2000-gebieden. In de Berkellandse zaak dient het college ook de motivering om geen milieueffectrapport op te stellen te verbeteren.